“Okul Sonrası Duygusal Zorlanma” kavramı, Psikoterapist Andrea Loewen Nair tarafından tanımlanan, çocuklarda okuldan eve döndüklerinde görülebilen ruhsal bir dalgalanmadır.
Okul, kuralların olduğu bir yerdir. Gün içerisinde çocuklardan kendilerine hâkim olmaları, duygularını regüle etmeleri ve davranışlarını kontrol etmeleri beklenir. Okulda çocukların etkileşim içerisinde olmak zorunda kaldığı birçok kişi vardır; gün içerisinde hayal kırıklıkları yaşarlar, çeşitli zorluklarla başa çıkmaları gerekir ve tüm bunlar olurken ebeveynlerin yanlarında olmaması onlara yorucu gelebilir.
Neden Eve Dönünce “Patlama” Yaşanır?
Okul sonrası kendi güvenli alanı olan evlerine döndüklerinde, gün boyu bastırılan duygular açığa çıkar ve ruhsal patlamalar görülebilir. Bu durum şu şekillerde kendini gösterebilir:
- Ağlamaklı bir ruh hali,
- Çığlık atma ve eşyaları fırlatma,
- Zarar verici davranışlar,
- Mantıksız gibi görünen aşırı tepkiler.
Önemli Ayrım: Çocuğunuzun yaşadığı bu durumun, sınırları zorladığı ya da istediğini yaptırmaya çalıştığı klasik “öfke nöbetleri” ile aynı şey olmadığına dikkat çekmek gerekir. Okul sonrası duygusal zorlanma, tam olarak bir duygu boşalmasıdır.
Kimlerde ve Ne Kadar Süre Görülür?
Hassas ve duyarlı, sosyal ilişkiler konusunda desteklenme ihtiyacı duyan veya öğrenme süreçlerinde zorluk yaşayan çocuklar, bu durumu diğerlerine göre daha yoğun yaşayabilirler. Bu durum tüm okul yılı sürebilmekle birlikte, daha çok ilk birkaç ayda görülmektedir. Çocuklar büyüdükçe ve deneyim kazandıkça uyumlanma kapasiteleri artar; bu da zorlanmaların kademeli olarak azalmasını sağlar.
Duygusal Zorlanmayı Nasıl Hafifletebiliriz?
Bu süreci yönetmek ve çocuğunuza destek olmak için aşağıdaki adımları izleyebilirsiniz:
- Duyguyu Kabul Edin: Çocuğunuz kendisine ve bir başkasına zarar vermediği sürece duygularını ve enerjisini boşaltmasına izin verin. “Sanırım uzun ve zor bir gündü. Seni anlıyorum” diyerek yanında olduğunuzu hissettirin.
- Gevşeme Rutinleri Oluşturun: Çocukların gevşemesi ve kendilerini toparlamaları için izin verin. Her çocuğa iyi gelen şey farklıdır; dans etmek, bisiklete binmek, gıdıklama oyunu, müzik dinlemek, suyla veya hamurla oynamak ya da sadece hiçbir şey yapmadan durmak gibi.
- Aceleci Olmayın: Okul sonrası yorgun olduğunu gözlemliyorsanız, hemen bir aktiviteye yönlendirmeyin. Önce eve dönüp zihinlerini boşaltmaları ve fiziksel ihtiyaçlarını gidermeleri için zaman tanıyın.
- Sakin Kalın: Kendi duygu durumunuzu kontrol altında tutmaya ve yaşanan duygusal patlamaları şahsi algılamamaya çalışın.
- Alan Tanıyın: Çocuğunuzu okuldan aldıktan sonra gününün nasıl geçtiğini sormak için heyecanlı olabilirsiniz ancak o, konuşmaya hazır olmayabilir. Dönüş yolunda ona biraz sessizlik ve alan tanıyın.
- Kontrolü Ona Verin: Eğer istiyorsa kendi kendine oyun oynamasına izin verin. Kontrolün kendisinde olması rahatlamasına yardımcı olacaktır.
Her şeyden önemlisi ise günün sonunda çocuğunuza hissettirdiğiniz koşulsuz sevgi, şefkat ve kabuldür.